Is een vof of comm.v nog interessant?

Sinds de inwerkingtreding van het nieuwe vennootschapsrecht op 1 mei 2019 is de bv de standaardvennootschapsvorm geworden van de bvba. Ook de vof of comm.v blijft ook bestaan. Zijn die twee vennootschapsvormen eigenlijk nog interessant?

Sinds de inwerkingtreding van het nieuwe vennootschapsrecht op 1 mei 2019 is de bv de standaardvennootschapsvorm geworden van de bvba. Ook de vof of comm.v blijft ook bestaan. Zijn die twee vennootschapsvormen eigenlijk nog interessant?

De spelregels voor een besloten vennootschap (bv) sinds 01.05.2019

Voor de oprichting van een bv is er geen minimumkapitaal meer vereist is, waar dit vroege bij de oude bvba nog wel nodig was. De oprichtig moet via de notarisgebeuren (art. 2:5, §1, lid 2 WVV) en er moet een financieel plan voorgelegd worden (art. 5:4 WVV). Als de bv binnen de drie jaar failliet gaat en in de mate waarin het aanvangsvermogen kennelijk niet volstond voor een normale bedrijfsuitoefening over minstens twee jaar kunnen de oprichters hoofdelijk aansprakelijk gesteld worden voor de verbintenissen van de bv (art. 5:16, 2° WVV). Een bv is verplicht om een dubbele boekhouding te voeren en een jaarrekening in te dienen bij de NBB. Wat dividenden betreft, blijft het principe gelden zoals in een bvba, dat elk aandeel recht geeft op een gelijk aandeel in de winst. Anders dan in een bvba kan er echter in de statuten van dit principe afgeweken worden, en niet enkel voor aandelen zonder stemrecht. Winst mag wel maar uitgekeerd worden en inbrengen mogen maar terugbetaald worden binnen de beperkingen van de zgn. balanstest en liquiditeitstest (art. 5:141-5:144 WVV), die ook dienen om te beoordelen of de alarmbelprocedure ingezet moet worden.

Zoals in de bvba, is er ook in een bv maar één aandeelhouder nodig wiens aansprakelijkheid beperkt is tot de inbreng (art. 5:1 WVV). In principe heeft elk aandeel gelijk stemrecht, maar hiervan kan in een bv wel afgeweken worden in de statuten (art. 5:42 WVV). Er is ook geen beperking meer van het aantal aandelen dat zonder stemrecht uitgegeven kan worden en ook de voorwaarde dat aandelen zonder stemrecht een preferentieel dividend moeten krijgen, is verdwenen.

De regels voor de overdacht van aandelen blijven in een bv in principe hetzelfde als in een bvba. Bijgevolg kan een aandeelhouder normaal zijn aandelen maar overdragen als ten minste 50% van de vennoten, die samen minstens 75% van de aandelen bezitten (na aftrek van deze die men wil overdragen) daarmee instemmen (behalve als de overnemer ofwel een andere aandeelhouder is, de echtgeno(o)t(e) of een bloed­verwant in rechte lijn van de overdragende aandeelhouder, ofwel iemand die met naam in de statuten vermeld wordt). Anders dan in een bvba is het nu wel mogelijk om in de statuten de regels niet alleen te verstrengen, maar ook te versoepelen (art. 5:63 WVV).

Een bv wordt bestuurd door een of meerdere bestuurders die ofwel elk afzonderlijk kunnen handelen, ofwel in college kunnen optreden (art. 5:70 WVV). Hebben bestuurders een tegenstrijdig vermogensrechtelijk belang met de vennootschap, dan moet er een wettelijk voorgeschreven procedure gevolgd worden, die wel enigszins gewijzigd is in vergelijking met de regeling in een bvba (art. 5:76 en 5:77 WVV).

De spelregels voor de Vennootschap onder firma (vof) en commanditaire vennootschap (comm.v)

Aan de regels voor de oprichting en statutenwijzigingen van een vof of comm.v is er niets veranderd door de invoering van het nieuwe vennootschapsrecht. De oprichtingsakte en wijzigingen daaraan kunnen nog altijd via een onderhandse akte gebeuren (art. 2:5, §1, lid 1 WVV), behalve als er een onroerend goed ingebracht wordt. Er is geen (minimum)kapitaal vereist engeen verplichting om een financieel plan op te stellen, alsookgeen oprichtersaansprakelijkheid.

Een vof of comm.v moet maar een dubbele boekhouding voeren als haar jaaromzet hoger is dan € 500.000 (art. 1 boekhoud-KB 21.10.2018). Ze moet maar een jaarrekening indienen als ze groot is én ten minste één vennoot-rechtspersoon telt. Hoe de winst verdeeld wordt, regelt u in de statuten. Er zijn geen beperkingen aan winstuitkeringen of de terugbetaling van inbrengen. Er is geen alarmbelprocedure.

In een vof of comm.v spreekt men niet over aandeelhouders, maar over vennoten. De aansprakelijkheid van de vennoten van een vof is onbeperkt. In een comm.v zijn er twee soorten vennoten, nl.de gecommanditeerde en de commanditaire vennoten, vroeger de beherende en de stille vennoten genoemd. De gecommanditeerde vennoten zijn onbeperkt aansprakelijk, de commanditaire beperkt.

Zowel in een comm.v als in een vof zijn de aandelen niet overdraagbaar (door te verkopen of schenken), tenzij er daarover unaniem een akkoord is van alle vennoten. Van deze unanimiteit kan desgevallend wel statutair afgeweken worden.

Een vof of comm.v wordt bestuurd door een of meer zaakvoerders (art. 4:8 en 4:22, lid 4 WVV).Commanditaire (stille) vennoten van een comm.v kunnen geen zaakvoerder zijn (art. 4:25, §1 WVV). Er zijn geen wettelijke regels inzake belangenconflicten.

  bv vof/comm.v
aantal aandeelhouders/vennoten? 1 volstaat ten minste 2
beperkte aansprakelijkheid aandeelhouders/vennoten? ja neen, tenzij voor commanditaire vennoten in een comm.v
verplicht financieel plan? ja neen
oprichting/statutenwijziging voor notaris? ja neen, tenzij inbreng onroerend goed
oprichtersaansprakelijkheid? ja neen
verslag revisor inbreng in natura? ja neen
stemrechtverdeling? één stem per aandeel, tenzij statutaire afwijking één stem per vennoot, tenzij statutaire afwijking
regels voor overdracht aandelen? akkoord 50% aandeelhouders met 75% aandelen nodig, tenzij statutaire afwijking unanimiteit vennoten nodig,
    tenzij statutaire afwijking
hoe wordt winst verdeeld? gelijk dividend per aandeel, statutaire vrijheid
  tenzij statutaire afwijking  
winstuitkeringen beperkt? ja, op basis balans- en liquiditeitstest neen
alarmbelprocedure? ja, op basis balans- en liquiditeitstest neen
dubbele boekhouding verplicht? ja enkel als jaaromzet > € 500.000
jaarrekening verplicht? ja neen, tenzij groot en ten minste één vennoot-rechtspersoon
procedure belangenconflict? ja neen

Wat te kiezen?

Vermits in de bv als opvolger van de bvba geen kapitaal meer vereist is en er ook meer statutaire vrijheid is dan nu in een bvba, zijn de redenen om een vof of comm.v te verkiezen boven een bv verminderd. Toch mag een vof of comm. v niet weggecijferd worden. Ten eerste gelden voor een vof of comm.v nog altijd heel wat minder dwingende regels dan voor een bv (o.a. inzake winstuitkering). Verder blijft een vof of comm.v goedkoper in oprichting (geen notaris, geen financieel plan, geen revisor voor inbreng in natura) en onderhoud (geen jaarrekening, geen notaris voor statutenwijzigingen). Ten slotte is een vof of comm.v discreter dan een bv omdat er geen jaarrekening neergelegd moet worden. U bespreekt best met uw dossierbeheerder wat de beste optie in uw concreet geval is.